आकाशात दिसणार दुर्मिळ ‘ब्लू मून’ (Blue Moon); जाणून घ्या वेळ आणि पाहण्याची अचूक पद्धत!
खगोलप्रेमींसाठी आजची रात्र खूप खास असणार आहे. या मे महिन्यातील दुसरा पूर्ण चंद्र (Full Moon) आज रात्री आकाशात उगवणार आहे, ज्याला खगोलशास्त्रात ‘ब्लू मून’ (Blue Moon) असे म्हटले जाते. जर तुम्ही रात्रीच्या आकाशाचे सौंदर्य पाहण्याचे शौकीन असाल, तर ही दुर्मिळ संधी अजिबात सोडू नका.
हा चंद्र नेमका कधी, कुठे आणि कसा पाहायचा, याबद्दलची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
चंद्र खरोखरच ‘निळा’ दिसणार का?
नावावरून अनेकांना असे वाटू शकते की आज चंद्र निळ्या रंगाचा दिसेल, पण असे अजिबात नाही. चंद्र नेहमीसारखाच पांढरा-सोनेरी दिसेल. उलट, जेव्हा चंद्र क्षितिजावर उगवत असेल किंवा मावळत असेल, तेव्हा पृथ्वीच्या वातावरणामुळे तो थोडासा लालसर किंवा नारंगी रंगाचा दिसू शकतो.
मग याला ‘ब्लू मून’ का म्हणतात? जेव्हा एकाच कॅलेंडर महिन्यात दोन वेळा पौर्णिमा येते (म्हणजेच दोन वेळा पूर्ण चंद्र दिसतो), तेव्हा त्या महिन्यातील दुसऱ्या पूर्ण चंद्राला ‘ब्लू मून’ म्हटले जाते. एका महिन्यात दोन पौर्णिमा येण्याची ही घटना साधारणपणे दर २.५ वर्षांनी (अडीच वर्षांनी) एकदाच घडते. म्हणूनच इंग्रजीत ‘Once in a blue moon’ (कधीतरीच घडणारी दुर्मिळ गोष्ट) अशी म्हण पडली आहे.
कधी आणि कुठे पाहायचा हा ‘ब्लू मून’?
-
सर्वोत्तम वेळ: हा चंद्र ३१ मे रोजी पहाटे ४:४५ वाजता (EDT) त्याच्या पूर्ण प्रकाशात (Peak Illumination) असेल. मात्र, भारतासह जगभरातील युजर्स ३० मे च्या सूर्यास्तानंतरच पूर्व दिशेला (Eastern Horizon) या विशाल चंद्राचे दर्शन घेऊ शकतील.
-
कसा पाहायचा: हा चंद्र पाहण्यासाठी कोणत्याही विशेष दुर्बिणीची गरज नाही, तो उघड्या डोळ्यांनी सहज पाहता येईल. परंतु, चंद्रावरील खड्डे (Craters) आणि त्याचा पृष्ठभाग अधिक स्पष्टपणे पाहायचा असेल, तर तुम्ही साध्या बायनोक्युलरचा (Binoculars) वापर करू शकता.
आजच्या रात्रीचे आणखी एक आकर्षण: ‘अँटारेस’ तारा आणि ग्रहांची जुगलबंदी
आजची रात्र फक्त चंद्रासाठीच नाही तर इतर खगोलीय घटनांसाठीही खास आहे:
-
लाल तारा (Antares): चंद्राच्या अगदी जवळ (खालच्या डाव्या बाजूला) तुम्हाला ‘अँटारेस’ (Antares) नावाचा एक महाकाय लाल तारा चमकताना दिसेल. हा तारा वृश्चिक (Scorpius) राशीतील सर्वात मोठा तारा आहे.
-
ग्रहांची रांग: सूर्यास्तानंतर पश्चिम दिशेला आकाशामध्ये गुरु (Jupiter), शुक्र (Venus) आणि बुध (Mercury) हे तीन ग्रह एका सरळ रेषेत एकत्र आलेले पाहायला मिळतील.
फोटोग्राफीची उत्तम संधी: जर तुम्हाला फोटोग्राफीची आवड असेल, तर चंद्र क्षितिजावरून वर येत असताना (Moonrise) त्याचे फोटो काढण्यासाठी ही सर्वोत्तम वेळ आहे. या वेळी चंद्राचा आकार नेहमीपेक्षा मोठा आणि आकर्षक वाटतो.
तर मग आजची रात्र आकाशातील या अद्भुत आणि दुर्मिळ दृश्याचा आनंद घेण्यासाठी नक्की राखून ठेवा!
read also : iPhone 18 Pro चा कॅमेरा होणार भारी, पण खिसा रिकामा होण्याची भीती!
